ponedjeljak, 26 decembar 2016 10:42

Marko Špadijer dobitnik Povelje "Ivan Crnojević"

Publicista i književnik Marko Špadijer dobitnik je Povelje „Ivan Crnojević“, koju povodom četvrtog januara – Dana osnivanja Prijestonice Cetinje, dodjeljuje gradska uprava.

Špadijer, koji je rođen 1938. godine na Cetinju, u društvenom životu našeg grada i Crne Gore učestvuje duže od pola stoljeća.

Od 1963. do 1970. radio je u Centralnoj biblioteci Crne Gore, istovremeno djelujući i kao kao glavni urednik izdavačkog preduzeća „Obod“. U periodu od 1970. do 1974. bio je glavni i odgovorni urednik revije „Ovdje“, nakon čega je, sve do 1982, bio u „Pobjedi“ – prvo kao zamjenik, a potom i kao glavni urednik i direktor. Od 1988. do 1990. bio je predsjednik Republičkog društvenog savjeta za odnose sa inostranstvom.

Marko Špadijer obavljao je i niz društvenih funkcija, pri čemu je bio predsjednik OO Saveza omladine Cetinja, član Univerzitetskog odbora Saveza studenata Beogradskog univerziteta, poslanik u Skupštini Crne Gore i član Predsjedništva Centralnog komiteta CK SK Crne Gore. Na partijske funkcije dao je ostavku 1987. godine, usljed neslaganja o crnogorskom nacionalnom pitanju.

Učestvovao je u pripremi mnoštva knjiga različite sadržine, pri čemu je jedan od utemeljivača i redaktora Crnogorske retrospektivne biografije (1493-1993), kao i član prve redakcije Enciklopedije Crne Gore.

Publikovao je brojne monografije i tekstove, uglavnom iz oblasti kulture, društvenih kretanja i identitetskih traganja. Kao ugledan akter društveno-političkih i kulturnih procesa, bio je član žirija za dodjelu Njegoševe nagrade, Trinaestojulske nagrade, žirija Festivala jugoslovenskog filma u Puli, Festivala jugoslovenskog TV stvaralaštva u Portorožu i mnogih drugih.

Bio je aktivan sudionik u svim pokretima koji su se zalagali za mir i toleranciju u doba raspada Jugoslavije, te suverenu Crnu Goru, pri čemu je bio i član Izvršnog odbora Pokreta za nezavisnu, evropsku Crnu Goru. Član je crnogorskog PEN centra.

U razdoblju od 1993. do 2013. bio je generalni sekretar Matice crnogorske, čijem je djelovanju pružio nemjerljiv doprinos. Bio je posebno angažovan i na planu saradnje sa crnogorskom iseljeničkom zajednicom, pri čemu je 2000. godine sa užim rukovodstvom Matice crnogorske organizovao prvi Svjetski kongres crnogorskih iseljenika na Cetinju.

Povodom odluke da Povelja „Ivan Crnojević“ pripadne Marku Špadijeru, aktuelni generalni sekretar Matice crnogorske Novica Samardžić kazao je:

Marko Špadijer je čovjek koji voli i zastupa život u svoj punoći i u ime kojega odbacuje sve utopije, fikcije i ideologije. Sve te osobine rijetko srijećemo kod Crnogoraca u jednoj ličnosti.

Špadijer je u toku svog plodnog života bio antejski vezan za Cetinje i u svakoj prilici isticao je važnost prijestonice kao kulturnog i istorijskog centra i simbola Crne Gore i njene slobode, boreći se za njegovo dostojanstvo i prosperitet. U granicama svoje moći nastojao je da proširi svijest o značaju Cetinja za identitet Crne Gore. Njegov dom na Cetinju decenijama je mjesto okupljanja intelektualaca i slobodnih ljudi i kuća u koju redovno dolaze prijatelji iz Crne Gore i cijelog svijeta.“

Povelja „Ivan Crnojević“ biće dodijeljena Marku Špadijeru na svečanosti koja će biti upriličena u srijedu, četvrtog januara na Cetinju.

Tokom proteklih godina, Povelju „Ivan Crnojević“ dobijali su akademik Dušan J. Martinović, dr Novak Jovanović, slikar i karikaturista Luka Lagator, esejista i publicista Pavle Đonović, slikar Miodrag – Dado Đurić, reditelj Branislav Mićunović, umjetnik Dimitrije Popović, Fudbalski klub „Lovćen“, Rastislav Vrbenski i Dejan Savićević.